iKunsthistorisches Museum WienInnere Stadt
Vitrine EXTRA #9: rzymski kieszonkowy zegar słoneczny o wysokości czterech centymetrów, pochodzący z II wieku n.e.; prawdopodobnie najpełniej zachowany spośród zaledwie około dwudziestu znanych na świecie egzemplarzy.
Etui ma około czterech centymetrów długości. To wykonane z brązu pudełko wycięto z medalionu. Na pokrywce widnieje cesarz Antoninus Pius, a pod spodem cztery konie boga Słońca rozbiegają się, gdy Faeton spada z rydwanu. Wewnątrz znajduje się trzpień na cztery wymienne tarcze, z których każda ma na obu stronach ryty układ linii dla innego obszaru imperium – od Brytanii po Egipt.
Ta dziewiąta odsłona Vitrine EXTRA to pojedynczy obiekt w jednej gablocie w galeriach sztuki greckiej i rzymskiej. Muzeum stawia zwiedzającego w roli właściciela: wybierasz tarczę odpowiednią dla miejsca, w którym jesteś, ustawiasz linijkę na miesiąc i pozwalasz, by promień wpadający przez szczelinę z boku padał na linię godzinową. Z katalogu wynika, że linie wyryto dość niedbale, więc zegar słoneczny był raczej oznaką statusu niż precyzyjnym czasomierzem. Na ośmiu stronach tarcz znalazło się szesnaście nazw miejsc – ale ani jednej wzmianki o Vindobonie.
To jeden obiekt, który warto włączyć do wizyty w galerii starożytności na Hochparterre. Wstęp na bilet do muzeum na określoną godzinę: 22 € online, 24 € na miejscu; osoby poniżej 19. roku życia wchodzą bezpłatnie. W czwartki do 21.00, do 14 marca 2027 roku.
Antoninus Pius na pokrywce
Portret cesarza wieńczy miniaturowe brązowe pudełko. Napisy z jego tytułami na medalionie pozwalają datować go na lata 142–144 n.e.
Upadek Faetona na spodzie
Od spodu widać cztery konie zaprzęgu boga Słońca, które rozbiegają się w panice. Chłopiec spadający między nimi głową w dół jest dziś słabo widoczny.
Tarcza z napisem ALEXAN i AEGYP
Na jednej z czterech brązowych tarcz, nad siatką linii miesięcy i godzin, wciąż wyraźnie widać litery oznaczające Aleksandrię i Egipt.
Mapa nieba po wewnętrznej stronie pokrywki
Projekcja stereograficzna: okręgi oznaczają przesilenie letnie, równonoc i przesilenie zimowe, a rozchodzące się promieniście linie dzielą dwanaście godzin dnia i nocy.
Szukasz dużej wystawy: to jeden obiekt o długości czterech centymetrów, prezentowany w jednej gablocie.
Osoby poniżej 19. roku życia wchodzą bezpłatnie. Cała prezentacja dotyczy jednego obiektu o długości około czterech centymetrów, dlatego sprawdzi się jako krótki przystanek podczas rodzinnej wizyty, a nie cel sam w sobie.